Na de Tweede Wereldoorlog

Na de Tweede Oorlog worden de Vlaams-Waalse tegenstellingen nog scherper.

Hoewel er ook in Wallonië een fascistische beweging was die met Hitler collaboreerde – de Rexisten rond Léon Degrelle – overheerst het gevoel dat de Vlaamse collaboratie met het Nationaalsocialisme dieper geworteld was. Invloedrijke kringen van de Vlaamse Beweging hadden immers met de Duitse bezetter samengewerkt.

De Koningskwestie in 1950 brengt duidelijk aan het licht hoe verschillend Vlamingen en Walen het nog niet geheelde oorlogsverleden verwerken. De Waalse zijde verwijt Koning Leopold III zijn houding tegenover Nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog.De Walen nemen het de Koning vooral kwalijk

• dat zijn neutraliteitsbeleid de Belgische deuren voor Hitler wijd open heeft gezet;
• dat hij niet samen met de Belgische regering naar Londen in ballingschap is gegaan;
• dat hij niets heeft ondernomen tegen de deportatie van Belgische arbeidskrachten naar Duitsland.

Een onderzoekscommissie kan deze en nog andere verwijten ontkrachten. In de volksraadpleging van 1950 spreekt niettemin

• 42 procent van de Walen, tegenover
• 72 procent van de Vlamingen en dus
• slechts 57,7 procent van de totale Belgische bevolking

zich uit voor een terugkeer van de Koning op de troon.

Wanneer de regering Leopold III weer officieel op de troon wil installeren, breekt er in Wallonië een algemene staking uit. België staat dan op de rand van een burgeroorlog. Daarom doet Koning Leopold III afstand van de troon ten gunste van zijn zoon, kroonprins Boudewijn I.

In de jaren 50 leidt het verval van de zware industrie in Wallonië ertoe dat vele Waalse ondernemingen niet langer rendabel werken en werknemers moeten ontslaan. Tegelijkertijd beleeft Vlaanderen een economische opgang, onder meer dankzij een lager loonpeil en hogere economische investeringen, bijvoorbeeld in de haveninfrastructuur van Antwerpen, Gent en Zeebrugge.

De economische crisis en de winterstakingen in 1961-1962 leggen de verscheurdheid van het land definitief bloot:

• Eind 1960 moet de zogenaamde eenheidswet zorgen voor hogere belastingen en een drastische inkrimping van de staatsuitgaven.
• De socialistische vakbond roept daarop stakingen in Wallonië uit. De stakende arbeiders eisen niet alleen de intrekking van de eenheidswet maar ook de economisch-politieke autonomie van Wallonië.
• De stakingen gaan gepaard met zware ordeverstoringen, en er vallen zelfs doden.