De gemeenschappen

Artikel 2 van de Belgische grondwet:"België omvat drie gemeenschappen: de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap."."

De gemeenschappen zijn dus autonome deelstaten van het federale België en beschikken elk over een eigen Parlement, een eigen Regering en een eigen Ministerie voor het uitoefenen van hun bevoegdheden.

Bevoegdheden van de gemeenschappen

Volgens de Belgische grondwet zijn de kernbevoegdheden van de gemeenschappen:

de culturele materies,
de persoonsgebonden materies (d.w.z. gezin, gezondheid, sociale zaken),
het onderwijs, evenwel met de volgende uitzonderingen:
- bepaling van begin en einde van de schoolplicht
- minimumvoorwaarden voor uitreiking van diploma’s
- pensioenregelingen voor het onderwijzend personeel
intergemeenschappelijke en internationale samenwerking, inclusief het sluiten van verdragen in voormelde materies,
samenwerking tussen de gemeenschappen alsook internationale samenwerking, inclusief het sluiten van verdragen.

In principe regelen de gemeenschappen ook hetgebruik van talen

in administratie en bestuurszaken,
in de onderwijsinstellingen,
in de sociale relaties tussen werkgevers en hun personeel.

Uitzonderingen

Toch zijn er op deze algemene grondwettelijke bepalingen enkele belangrijke uitzonderingen:

De Duitstalige Gemeenschap is enkel bevoegd voor het taalgebruik in het onderwijs.
De Duitstalige Gemeenschap kan gewestbevoegdheden uitoefenen.
In Brussel werd een complexe structuur gecreëerd die het zowel voor de Franse als voor de Vlaamse Gemeenschap mogelijk maakt aldaar bevoegdheden uit te oefenen.
Het Waals Gewest en de Franse taalgroep in het Brussels Gewestparlement kunnen bevoegdheden van de Franstalige Gemeenschap uitoefenen.

Merken we evenwel op dat de instanties van de Vlaamse Gemeenschap (Parlement, Regering, Ministerie) de facto met de gewestinstanties zijn gefuseerd.